Thứ Tư, 21 tháng 9, 2022

Đánh giá sự tích lũy cadimi trong cây lúa trồng trên đất phù sa sông hồng do ảnh hưởng của nước tưới ô nhiễm 2022- Phần 4 (cuối)

 Thảo luận

Kết quả nghiên cứu sự tích lũy Cd trong rễ, thân lá và gạo cho thấy mối quan hệ tuyến tính giữa hàm lượng Cd trong các bộ phận của cây theo thời gian dưới điều kiện nguồn nước tưới và đất bị ô nhiễm Cd liên tục và không có biến động lớn. Rễ cây đảm nhiệm việc hút các chất dinh dưỡng từ đất và nước một cách liên tục và vận chuyển vào các tế bào rễ bao gồm cả Cd. Sau đó Cd được vận chuyển lên thân rồi đi vào lá và tích tụ ở đó.

Đánh giá sự tích lũy cadimi trong cây lúa trồng trên đất phù sa sông hồng do ảnh hưởng của nước tưới ô nhiễm 2022- Phần 3

Kết quả nghiên cứu

Tình hình ô nhiễm Cd trong nước tưới trong suốt giai đoạn canh tác

Việc quan trắc nước tưới cho khu ruộng thực nghiệm được lấy mẫu phân tích định kỳ suốt 4 vụ canh tác tại các thời điểm cố định nhằm đánh giá hàm lượng Cd đầu vào của thí nghiệm trên cây lúa. Kết quả phân tích được thể hiện tại hình 6.

Đánh giá sự tích lũy cadimi trong cây lúa trồng trên đất phù sa sông hồng do ảnh hưởng của nước tưới ô nhiễm 2022- Phần 2

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

2.1. Vật liệu

Giống lúa Bắc thơm số 7: là giống lúa có chiều cao cây từ 100 - 105 cm, đẻ nhánh khá, hạt thon, vỏ nâu, năng suất bình quân đạt từ 50 – 55 tạ/ha, chất lượng gạo ngon, hạt gạo trong, mềm, thơm; đặc điểm sinh trưởng: vụ xuân từ 125 – 135 ngày, vụ đông từ 105 – 110 ngày.

Đánh giá sự tích lũy cadimi trong cây lúa trồng trên đất phù sa sông hồng do ảnh hưởng của nước tưới ô nhiễm 2022- Phần 1

  

Tóm tắt nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện trên đất canh tác nông nghiệp tại Đồng bằng sông Hồng với nguồn nước tưới từ hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải có hàm lượng Cadimi (Cd) trung bình 4 vụ liên tiếp (5/2019 - 5/2021) là 0,039 ppm. Dưới điều kiện canh tác thông thường, tiến hành thu mẫu theo 3 thời kỳ sinh trưởng của lúa để phân tích hàm lượng Cd thu được kết quả như sau: hàm lượng Cd tích lũy trong rễ tăng dần trong suốt vòng đời sinh trưởng của lúa với tốc độ gia tăng từ 1,1 – 1,2 lần. Hàm lượng Cd trong thân lá tăng nhanh theo 3 thời kỳ với tốc độ tích lũy trung bình là 3,9 lần. Kết quả thực nghiệm trong 4 vụ cho kết quả thống nhất về hàm lượng Cd trong hạt trung bình là 0,00575 ppm thấp hơn ngưỡng khuyến cáo của FAO (0,01 ppm). Đồng thời mối tương quan về hàm lượng Cd trong các bộ phận của cây lúa trùng khớp với nghiên cứu trong nhà lưới: hàm lượng Cd trong rễ > thân lá > hạt. Kết quả này là do từ khi hình thành đến khi chín, hạt lúa lấy 80% chất khô từ quá trình quang hợp, các dưỡng chất còn lại lấy từ rễ và lá; Ngoài ra, thời gian của quá trình tạo hạt chỉ chiếm 25% vòng đời của cây lúa, do đó lượng Cd tích lũy trong hạt thấp hơn trong thân lá và rễ.


Từ khóa: Ô nhiễm Cd, động thái tích lũy Cd trong lúa, Cd trong gạo.